Διαβάσαμε : Οι νόμοι των συνόρων

Ένα παιδί της μεσαίας τάξης που μιλάει καταλανικά με γυαλιά, βλέπει τον εαυτό του να ρίχνεται σε μια αχαλίνωτη ζωή παραβατικότητας και τοξικομανίας μιας και οι περιστάσεις τον οδηγούν να μπει σε κακίες παρέες. Όλα αυτά συμβαίνουν στη Χερόνα μια πόλη τη Καταλανικής Ισπανίας, ένα καλοκαίρι του 78, μόλις έχει πέσει ο Φράνκο.

Το βιβλίο χωρίζεται σε δύο μέρη και η αφήγηση είναι με τη μορφή συνεντεύξεων διάφορων πρωταγωνιστών, οι οποίοι χρόνια αργότερα εξηγούν κάθε εκδοχή των γεγονότων, ο συγγραφέας αναπλάθει αυτό το σκοτεινό κόσμο της νεανικής παραβατικότητας και των ναρκωτικών.

Το πρώτο μέρος τοποθετείται χρονικά στα τέλη της δεκαετίας του 70.Ο Ιγνάσιο Κάνια μετά από τον εκφοβισμό και τις ταπεινώσεις που δέχεται από τον νταή της παρέας του στο σχολείο, το καλοκαίρι προσπαθεί να τους αποφύγει, έτσι πιάνει δουλειά σε ένα κατάστημα με ηλεκτρονικά, εκεί γνωρίζει τον αρχηγό μιας συμμορίας νέων παιδιών, τον Γαλανομάτη. Ο αρχηγός συνοδεύεται από ένα κορίτσι που ανήκει στη συμμορία, ο Κάνια την ερωτεύεται έτσι ώστε η προοπτική της ένταξης στη συμμορία να του φαίνεται ελκυστική και δεν αργεί να ενταχθεί σε αυτή. Ο Γαλανομάτης και το κορίτσι οι οποίοι προέρχονται από τις φτωχογειτονίες της Καταλονίας δίνουν μια απόδραση στον Κάνια από την τυπική μικρομεσαία ζωή του.

Η συμμορία επιδίδεται κυρίως σε κλοπές αυτοκινήτων και τσαντών, δεν αργούν όμως τα εγκλήματά τους να γίνονται όλο και πιο σοβαρά, να χρησιμοποιήσουν όπλα και να ληστεύουν τράπεζες. Σε μια τελευταία ληστεία τα πράγματα πάνε τόσο φριχτά λάθος όπου συλλαμβάνεται ο Γαλανομάτης και η συμμορία διαλύεται τόσο γρήγορα όσο σχηματίστηκε.

Ο Κάνια καταφέρνει να ξεφύγει της σύλληψης και να κρυφτεί στην τυπική μικρομεσαία ζωή του, χωρίς κανείς να μάθει για την πραγματική του ταυτότητα. Παρόλα αυτά πάντα έχει τον φόβο μήπως η συμμορία θεωρεί αυτόν ως καταδότη της αστυνομίας. Πέρα από τον φόβο έχει και τύψει.

Στα χρόνια που μεσολαβούν ο Γαλανομάτης μετατρέπεται σε λαϊκό ήρωα, θύμα μιας άδικης κοινωνίας και ενός βάναυσου σωφρονιστικού συστήματος. Έχει γράψει τα απομνημονεύματά του, έχει γίνει αντικείμενο σε τέσσερις ταινίες και διεκδικεί την ελευθερία του.

Στο δεύτερο μέρος συναντάμε τους πρωταγωνιστές 20 χρόνια αργότερα και βλέπουμε τις επιπτώσεις εκείνου του καλοκαιριού στη ζωή τους. Ο Κάνια είναι ένας πετυχημένος δικηγόρος με δική του εταιρεία. Θεωρεί ότι η χώρα έχει αλλάξει εντελώς, μετά από δύο δεκαετίες δημοκρατίας όλοι ζουν σε μια ατελείωτη μέθη αισιοδοξίας και χρημάτων.

Κάποια στιγμή εμφανίζεται στο γραφείο του ο εφηβικός του έρωτας και του ζητά να αναλάβει την υπεράσπιση του Γαλανομάτη ώστε να αφεθεί ελεύθερος. Ακόμα και ο ίδιος δεν είναι σίγουρος γιατί τελικά συμφωνεί να αναλάβει την υπόθεση. Μήπως για να αυξήσει την επαγγελματική του φήμη, μήπως για να εξιλεωθεί από τις τύψεις όλων αυτών των ετών θεωρώντας τον εαυτό του υπεύθυνο για την αρχική σύλληψη του Γαλανομάτη, ή απλά κάνει τη χάρη στην κοπέλα επειδή είναι ερωτευμένος μαζί της;

Για να καταφέρει να ελευθερώσει τον Γαλανομάτη γνωρίζει ότι πρέπει να αναβιώσει το μύθο του, για αυτό στήνει μια ιδιαίτερα αποτελεσματική εκστρατεία δημοσίων σχέσεων που επαναφέρει την φήμη του Γαλανομάτη στα ύψη, μιας και τα τελευταία χρόνια, τα μέσα είχαν σταματήσει να ασχολούνται μαζί του. Αυτή βέβαια η εκστρατεία και το συναρπαστικό πορτρέτο που παρουσιάζεται κινδυνεύει επανειλημμένα από τις παρορμήσεις το Γαλανομάτη.

Στο τελευταίο κομμάτι του βιβλίου η ιστορία των πρωταγωνιστών ολοκληρώνεται. Μετά από χρόνια ο Κάνια αποφασίζει να πει την αλήθεια γιατί μέχρι τότε ο μύθος που είχε πλαστεί ήταν εν μέρει αλήθεια εν μέρει ψέμα. Γιατί η πραγματικότητα από τις αφηγήσεις και τη διάσταση που λαμβάνει γοητεύουν τους ανθρώπους, δημιουργούνται μύθοι και οι μύθοι αυτοί τελικά αφομοιώνονται στη πραγματικότητα. “Όλα όσα έχουν ειπωθεί για τον Γαλανομάτη είναι ψέματα” λέει ο Κάνια συνειδητοποιώντας ότι και οι αμφιβολίες του σχετικά με την ιστορία είναι “μέρος της αλήθειας”. Αναγνωρίζει επίσης ότι αν κάποιος “δεν καταλαβαίνει ότι υπάρχουν πράγματα πιο σημαντικά από την αλήθεια τότε δεν καταλαβαίνει πόσο σημαντική είναι η αλήθεια”.

Στο τέλος, η αλήθεια εξαρτάται από τη μνήμη, και η μνήμη είναι υποκειμενική, επιλεκτική και ανακριβή.

Αν υπάρχει ένα βασικό θέμα στα έργα του Ισπανού συγγραφέα Χαβιέ Θέρκας είναι ότι είμαστε το προϊόν από τις ιστορίες που λέμε στους εαυτούς.

Άλλωστε μία από τις συναρπαστικές πτυχές της ανθρώπινης ύπαρξης είναι πόσο λίγο έλεγχο έχουμε πάνω στον τρόπο που οι άλλοι άνθρωποι μας βλέπουν – και πώς βλέπουμε τον εαυτό μας.

Τα σύνορα είναι τόσο μεταφορικά όσο και αντικειμενικά. Ο Κάνια ξεκινάει την ιστορία του λέγοντας «Ζούσαμε τόσο κοντά μεταξύ μας και πολύ μακριά ο ένας από τον άλλο”. Ένα ποτάμι αποτελεί το φυσικό σύνορο που χωρίζει τις γειτονίες που μεγάλωσαν οι πρωταγωνιστές. Ο Γαλανομάτης γεννήθηκε σε μια δυσλειτουργική οικογένεια που η εγκληματικότητα έχει αποτυπωθεί στο DNA του, από την άλλη ο Κάνια είναι ένας τυπικός νέος μιας μεσαίας οικογένειας ο οποίος διασχίζει το ηθικό όριο, με την προσχώρησή της συμμορίας του Γαλανομάτη, αλλά σε αντίθεση με τον Γαλανομάτη, αυτός είναι σε θέση να βγει ξανά από την άλλη πλευρά. Με το συνήθη μπρίο του, ο Χαβιέ Θέρκας ερευνά τα σύνορα ανάμεσα στο σωστό και το λάθος, στο σεβασμό και την εγκληματικότητα, και σε ποιο βαθμό μπορούμε να περάσουμε ανάμεσά τους. Επίσης σκιαγραφεί την ιδέα ότι τίποτα δεν είναι μαύρο και άσπρο, ότι η ηθική είναι ένα ρευστό πράγμα που όλοι οι χαρακτήρες κινούνται κατά μήκος της, και είναι ενδιαφέρον να μάθουμε οι χαρακτήρες από ποια πλευρά του καλού ή κακού θα πέσουν στο τέλος.

Με την εξέταση πολύπλοκων κινήτρων κάθε χαρακτήρα, και πώς οι άνθρωποι διαμορφώνονται από τις περιστάσεις τους, καθώς και τις επιλογές τους, ο Θέρκας εγείρει σίγουρα κάποιες ενδιαφέρουσες ιδέες για την ηθική, την τύχη και την ευθύνη. Αυτό είναι σίγουρα ένα μυθιστόρημα που θα σας κάνει να σκεφτείτε.

Το μυθιστόρημα είναι εκπληκτικό και συνταρακτικό για τον τρόπο με τον οποίο αποκαλύπτει τους χαρακτήρες, η πραγματική όμως δύναμη του βιβλίου είναι η λιτή πεζογραφία του Θέρκας, χωρίς υπερβολές και συγγραφικά τρικς, με μια απλή καθημερινή ομιλία, σου λέει ακριβώς αυτό που χρειάζεσαι για να καταλάβεις το βαθύ νόημα της ιστορίας.

Η ιστορία είναι εμπνευσμένη από τη ζωή και την ποινική καριέρα του Juan José Moreno, ο οποίος έγινε πραγματικά διάσημος πριν από το θάνατό του το 2003.

About the author

Μερικά πράγματα είναι τόσο απλά που αγγίζουν το τέλειο.

Related

Κέρασέ μας ένα σχόλιο

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.