Διαβάσαμε: Το μονοπάτι για τα βάθη του Βορρά

Η αρχή….

Το μονοπάτι για τα βάθη του Βορρά το αγόρασα στο παζάρι που γίνεται κάθε χρόνο στο Ζάππειο. Κάτω από ένα καυτό ήλιο, σέρνοντας το καρότσι με την μικρή, προσπαθώντας να σταθώ σε έναν πάγκο με σκιά για να χαζέψω κανένα βιβλίο.

Η μεριά που ήταν το περίπτερο του Ψυχογιού, ήταν πιο σκιερή και για αυτόν το λόγο και μόνο στάθηκα στο περίπτερό τους. Το μάτι μου κατευθείαν έπεσε σε αυτό το βιβλίο γιατί είχε το γνωστό κόκκινο καρτελάκι, ότι είναι βραβευμένο, booker 2014.

Μόλις το πήρα στα χέρια μου, ο πωλητής μου λέει ότι είναι ένα από τα καλύτερα βιβλία της χρονιάς και άξια κέρδισε το βραβείο. Επίσης μου είπε χαρακτηριστικά, ότι ο ίδιος ο Ψυχογιός έχει πει ότι είναι το καλύτερο βιβλίο που έχει διαβάσει τα τελευταία 10 χρόνια.

Κάτι αυτό που μου είπε, κάτι ο ήλιος που άρχισε να γίνεται κουραστικός, κάτι η μικρή που άρχισε να διαμαρτύρεται και το γεγονός ότι δεν ήθελα να φύγω χωρίς να αγοράσω ένα βιβλίο με έκαναν να βγάλω το πορτοφόλι μου και να πληρώσω.

Η αλήθεια είναι ότι δεν τον πολυπίστεψα για αυτό που είμαι για τον Ψυχογιό, το θεώρησα ως μια ψιλό υπερβολή για να πουλήσει ένα παραπάνω βιβλίο.

Γυρνώντας σπίτι το έβαλα στη βιβλιοθήκη και έμεινε εκεί μέχρι να έρθει η σειρά του…

Ένα έχω να πω τελικά, Το μονοπάτι για τα βάθη του Βορρά, είναι ένα από τα καλύτερα βιβλία που έχω διαβάσει ever.

Η ιστορία

Το μονοπάτι για τα βάθη του Βορρά είναι το έκτο μυθιστόρημα του Flanagan και ένα βιβλίο γραμμένο με το ύφος της ιαπωνικής ποίησης χαϊκού του δέκατου έβδομου αιώνα.

Ο Dorrigo Evans, ο πρωταγωνιστής γεννήθηκε στη Τασμανία, στα χρόνια αμέσως μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, και ξεπερνώντας τις ρίζες της κατώτερης τάξης του σπουδάζει χειρούργος. Έχει σχέση με την Έλενα και κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής του θητείας, πριν το σύνταγμά του σταλθεί στον πόλεμο, γνωρίζει την Amy, σύζυγο του θείο του.

Κατά τη διάρκεια του πολέμου πιάνεται αιχμάλωτος από τους Ιάπωνες.

Η κεντρική ιστορία του βιβλίου είναι η εκτεταμένη φρικαλεότητα που έζησαν οι Αυστραλοί, αιχμάλωτοι στα χέρια της αυτοκρατορικής Ιαπωνίας, για να φτιάξουν τη σιδηροδρομική γραμμή Ταϊλάνδη-Βιρμανία , 415 χλμ στη ζούγκλα της Βιρμανία.

Οι Βρετανοί είχαν από καιρό προσπαθήσει να την φτιάξουν αλλά τα παράτησαν γιατί θεώρησαν ότι η ζούγκλα είναι αδιαπέραστη. Μόλις οι Ιάπωνες κατέλαβαν τη Βιρμανία, και ενώ ο στρατός τους χρειαζόταν μια πιο αποτελεσματική οδός ανεφοδιασμού, προσπάθησαν να κάνουν το αδύνατο, δυνατό, χρησιμοποιώντας εκατοντάδες ανθρώπους ως αναλώσιμα εργαλεία.

Οι Αυστραλοί αιχμάλωτοι είναι αναγκασμένοι να εργάζονται ανεξάρτητα από το πόσο κοντά στην πείνα είναι και δεν έχει σημασία πόσο άρρωστοι είναι. Έτσι το σύνολο του έργου γίνεται όλο και λιγότερο βιώσιμο. Οι Ιάπωνες όμως πιέζουν όλο και περισσότερο γιατί είναι θέλημα του αυτοκράτορα ότι πρέπει να κατασκευαστεί αυτός το σιδηρόδρομο, και είναι η υπαιτιότητα των εξαθλιωμένων σκλάβων που η σιδηροδρομική γραμμή αργεί να οικοδομηθεί. Οι κρατούμενοι πρέπει να περπατήσουν επτά μίλια μέσα στη ζούγκλα, πριν αρχίσουν οι εργασίες, συχνά μέρα και νύχτα. Προς το τέλος μερικοί σέρνονται ή πεθαίνουν.

Στις σκηνές του στρατόπεδο, ο συγγραφέας σκιαγραφεί την αγωνία της καθημερινής ζωής: τις ώρες της εξαντλητικής εργασίας την πνιγηρή θερμότητα της ζούγκλας, τα ανύπαρκτα τρόφιμα και τις αρρώστιες. Οι αιχμάλωτοι χωρίζονται σε δύο κατηγορίες τους αρρώστους και ετοιμοθάνατους.

Σε κάποιες σελίδες ο κόμπος φτάνει στο λαιμό….

Ο Dorrigo Evans είναι σχετικά προνομιούχος Ως ανώτερος αξιωματικός έχει υπό την προστασία του 700 κρατούμενους που προσπαθεί να τους κρατήσει στη ζωή, παρά την πεποίθησή του ότι είναι ένας δειλός και μια απάτη.

Το θέατρο του μια νοσοκομειακή σκηνή που είναι εξοπλισμένη μόνο με κουρέλια και πριόνια.

Οι άνδρες του πεθαίνουν από την πείνα, πάσχουν από χολέρα, υπομένουν την ατέλειωτη βροχή και τα φρικτά βασανιστήρια
Πραγματοποιεί ιατρικές διαδικασίες χωρίς αναισθητικό ή χειρουργικά εργαλεία. Σε ένα τρομακτικό επεισόδιο επιχειρεί ακρωτηριασμό με ένα μαχαίρι κουζίνας.
Επίσης δέχεται μεγάλη ψυχολογική πίεση γιατί είναι αυτός που πρέπει να αποφασίζει ποιοι είναι άρρωστοι και ποιοι όχι, ποιοι μπορούν να δουλέψουν και ποιοι όχι.

Να προσπαθεί να αντεπεξέλθει στις παράλογες απαιτήσεις των Ιαπώνων.

Μια ημέρα πρέπει να επιλέξει 300 για να ταξιδέψουν μέσα στη ζούγκλα για μέρες ώστε να φτάσουν σε ένα άλλο στρατόπεδο. Ξέρει ότι κανένας από αυτούς ή ελάχιστοι θα φτάσουν στον τελικό προορισμό. Πρέπει να διαλέξει τους λιγότερο άρρωστους αλλά ξέρει ότι τους καταδικάζει σε βέβαιο θάνατο.

Είναι συγκλονιστική η περιγραφή πως ένα χαμένο παπούτσι μπορεί να οδηγήσει στο θάνατο…

Οι Ιάπωνες δυνάστες από την άλλη εκτρέφονται από τη λατρεία του αυτοκράτορα, είναι εκπαιδευμένοι σε ένα σύστημα τελετουργικής βαρβαρότητας και απόλυτα πεπεισμένοι ότι όλα όσα κάνουν είναι αναγκαία.

Το μυθιστόρημα δεν απαλλάσσει αυτούς τους εγκληματίες πολέμου, αλλά μας αναγκάζει να παραδεχτούμε ότι η ιστορία συνωμότησε εναντίον τους και τους τοποθέτησε σε μια κατάσταση όπου ευδοκιμεί η σκληρότητα και όχι η ευγένεια.

Ο 77χρόνος πλέον γιατρός είναι διάσημος ήρωας πολέμου που όμως η ζωή του απλά τον προσπερνά. Όσο περισσότερες διακρίσεις και τιμές, τόσο ανάξιος αισθάνεται, τόσο πιο πολύ μοιχός. Η πραγματική βέβαια πηγή της χρόνιας απόγνωσης του γιατρού είναι η απώλεια της αληθινής αγάπη του, της Amy.

Αγάπησε την Amy, τόσο παθιασμένα όσο ποτέ δεν αγάπησε την γυναίκα του Ella. Οι μνήμες της Amy (ακόμα και όταν ξέρει ότι την έχει χάσει) είναι αυτές που τον βοήθησαν να ανταπεξέλθει στην σκληρότητα του πολέμου.

Λίγα λόγια ακόμα….

Ο στόχος του συγγραφέα είναι να δώσει λογοτεχνική μορφή στη φρίκη του πολέμου χωρίς όμως να καταφεύγει στην απόγνωση ή στην έχθρα και τις διχοτομήσεις. Καταφέρνει και διατηρεί μια προσεκτική ισορροπία συμπάθειας ανάμεσα στους αιχμαλώτους και τους δυνάστες τους, δημιουργώντας μια τριμερή δομή για τη ζωή τους: πριν, κατά τη διάρκεια του πολέμου και μετά.

Το μονοπάτι για τα βάθη του Βορρά έχει μια σύνθετη, ιμπρεσιονιστική δομή καθώς κινείται ομαλά προς τα εμπρός και προς τα πίσω, κρατώντας μας σε διέγερση αλλά ποτέ σε σύγχυση.

Ο πατέρας του Richard Flanagan ήταν φυλακισμένος στη Βιρμανία και το βιβλίο του είναι ένας φόρος τιμής σε αυτόν.

Ο συγγραφέας έχει δηλώσει σε συνέντευξή του ότι πέρασε πολύ χρόνο με τον πατέρα του στα τελευταία χρόνια της ζωής του, μίλησαν για τις εμπειρίες του, πως εργάζονταν πάνω στη “σιδηροδρομική γραμμή του θανάτου», για λεπτομέρειες, όπως “η μυρωδιά, ας πούμε, από την καλύβα του έλκους” (όπου άνδρες υποβλήθηκαν σε θεραπεία για ανοιχτές πληγές και γάγγραινα) και πιο αφηρημένα πράγματα, όπως την έννοια του πολέμου και της αγάπης.

About the author

Μερικά πράγματα είναι τόσο απλά που αγγίζουν το τέλειο.

Related

Κέρασέ μας ένα σχόλιο

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.